Theo
truyền thống làng Đình Bảng, Bắc Ninh, vào ngày 10-10 âm lịch là ngày
lễ tảo mộ hàng năm các lăng mộ của chư vị minh quân Thánh triết Lý
triều, ngày linh thiêng của các thế hệ hậu duệ đức Thánh vương Lý Thái
Tổ không thể nào quên cội nguồn, và dân bản địa cũng như khách thập
phương các nơi về viếng thăm và dâng hoa, thắp nén tâm hương tưởng niệm
sâu sắc công đức tiền nhân, ý thức trách nhiệm của mình đối với các
Ngài... Bên cạnh khu Di tích Lịch sử-Văn hóa Đền Đô, còn có một quần thể
di tích nổi tiếng với bề dày nghìn năm lịch sử, đó là Thọ Lăng Thiên
Đức “Sơn Lăng Cấm Địa”, nơi yên nghỉ của chư vị minh quân Thánh triết Lý
triều, thuộc thôn Cao Lâm, có rừng Báng cổ xưa, nay dấu tích này mới
tạo dựng bia và miếu thờ sau kỷ niệm 1000 năm Thăng Long.
Thọ
Lăng Thiên Đức có 8 ngôi lăng mộ, là nơi yên nghỉ của bát Đế triều Lý.
Ngoài ra còn có lăng Lý Thánh Mẫu, lăng Hoàng Thái hậu Phi ỷ Lan, lăng
nữ vương Lý Chiêu Hoàng.
Khu
Sơn Lăng Cấm Địa có 8 đường cao và 8 dọc nước, từ trên cao nhìn xuống,
tựa như những đầu rồng, còn được gọi là Thiên Long Bát bộ (天龍八部), cùng
chầu vào Lăng Phát Tích, nơi an nghỉ của Lý Thánh Mẫu Minh Đức Hoàng
Thái Hậu Phạm Thị. Toàn bộ khu lăng rộng 180m, dài 1.400m, hình bầu dục.
Đặc biệt Lăng Thánh vương Lý Thái Tổ hình lòng chảo.
Trước
khi băng hà, Thánh vương Lý Thái Tổ đã di chúc rằng : “Các Lăng không
cần xây vật liệu gạch, đá, để đỡ tổn phí tiền bạc và công sức của nhân
dân. Lăng chỉ đắp bằng đất, Quân lính và thường dân nếu có thương nhớ
vua thì lấy đất đắp lên, càng cao càng quý. Khi lăng cao, cỏ mọc nhiều
thì trâu bò sẽ có thức ăn trở nên béo khoẻ, phục vụ cày cấy ruộng cho
nhân dân. Lăng còn là nơi vui chơi của trẻ mục đồng, ngày ngày đến lăng
các em sẽ nhớ tới các vị tiền nhân, trở thành người có ích cho đất
nước…” theo lời người xưa truyền lại, lăng chỉ xây miếu, sau đó phủ đất
lên trên.
Nơi
yên nghỉ của chư vị minh quân Thánh triết Lý triều từ bao đời nay, đã
trơ gan cùng tuế nguyệt, thăng trầm biến đổi theo thời cuộc, và những
cơn binh lửa chiến tranh nhưng vẫn được người dân chăm sóc, bảo vệ, giữ
gìn cẩn thận. Kỷ niệm 1000 Thăng Long, chính quyền và nhân dân địa
phương đã xây dựng thêm trước mỗi mộ vua một gian thờ nhỏ và xây tường
gạch bao quanh, trên mộ có dựng tấm bia hai mặt chữ Quốc ngữ và chữ Nho
khắc chữ ghi miếu hiệu, tên húy, thời gian ở ngôi báu, tuổi thọ và ngày
giỗ của các vua triều Lý.
Ngày
tảo mộ chư vị minh quân Thánh triết Lý triều ngay trong thời gian khai
mạc Đại hội Đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ VII, nhiệm kỳ 2012 –
2017. Chúng tôi cùng Đạo hữu Đạo diễn, Nghệ sỹ ưu tú Nguyễn Văn Lượng
(Đạo hữu chuẩn bị sản xuẩt bộ phim truyền hình sử thi dài 45 tập về Phật
hoàng Trần Nhân Tông), Đạo hữu Lê Tuyết -Bảo tàng lịch sử quốc gia Việt
Nam cùng Ban quản lý khu di tích Đền Lý bát Đế dâng hương hoa, thắp nén
tâm hương tưởng niệm các chư vị Tiên Đế và cầu nguyện cho đất nước bình
an thịnh vượng, đạo pháp trường minh.
Đến
Sơn Lăng Cấm Địa, chúng ta sẽ không thể nào quên bởi đã được thăm viếng
nơi yên nghỉ của các vị tiền nhân, tìm hiểu cuộc đời và sự nghiệp của
chư vị minh quân Thánh triết Lý triều suốt đời cống hiến, phụng sự cho
đạo pháp, mưu cầu hạnh phúc cho dân tộc, và giáo dục truyền thống yêu
nước cho con cháu mai sau. Nơi đây còn tạo cho chúng ta cảm giác thanh
thản, dễ chịu bởi sự yên tĩnh, không khí trong lành, đồng ruộng xanh,
hoa quả tươi ngon, quanh năm toả ánh hào quang liệt vị tiền nhân và chim
muông mãi hót vang ca :
Lý Thái Tổ xuất thân học Phật,
Lấy đức lành dạy bảo dân yên,
Lẫy lừng, phạt Tống bình Chiêm;
Mấy trăm năm Lý, văn minh rạng ngời.
Thích Vân Phong